WordPress.com ile böyle bir site tasarlayın
Başlayın

Vicdan Kavramının Sorgulanması: Satıcı

Vicdan ve affetme duygusu, intikam duygusunun yanında eskiden beri durur. Adalet anlayışının da temelinde bulunan bu kavramlar, güçlü ile zayıfın yegâne ayraçlarından biri gibi algılanır ancak gerçekten öyle midir? İntikam almaya çalışan herkes gerçekten bunu güçsüzlüklerinden yahut saf kötülüklerinden mi yapıyorlar? Affetmek üstün bir duygu mu? İşte Asghar Farhadi’nin Satıcı’sı da tam da bu soruların cevaplarını bulmak üzerine yola çıkmış bir film. Vicdan ve af duygusu üzerinden kent yaşamı, arayış, insan ilişkileri ve toplumsal roller gibi konuları psikolojik bir tabanda ele alan film, aynı zamanda güncel İran toplumu hakkında da belli fikirler veriyor.

Satıcı, Arthur Miller’ın meşhur tiyatro oyunu Satıcı’nın Ölümü’nden esinle oluşturulmuş bir hikâye aslında. İkisinin de özünde toplumsal roller, çalışma hayatı, kent yaşamı gibi mevzular bulunuyor. Basitçe Satıcı’nın Ölümü eserini tiyatroda sergileyecek ekibin içinden bir çiftin hikâyesi olan film, başta standart bir modernleşme öyküsü gibi hissettirse de aslında bundan çok daha fazlası. İnsanın vicdanın, affetme duygusunun irdelendiği, güçlü simgeler ve en önemlisi göstermeden anlatma tekniğini ile fazlasıyla etkileyici bir hikâye ve anlatım. Zaten filmin özünü oluşturan olayın hiç gösterilmeyişi, bunun devamlı başarılı diyalog seçimleri ile izleyiciye “kısmi” olarak aktarılmış olması da modern anlatım anlayışının bir sonucu. İzleyiciyi pasif ve salt bir izleyici konumundan çıkartıp onu hayal kurmaya ve olayları kafasında tamamlamaya iten bu yapı onu öykünün kurucularından biri hâline getiriyor. Her birey kendi kafasında olayları farklı şekilde düşleyerek hikâyeye karşı ayrı bakış açılarından ayrı yaklaşımlar sergilemiş oluyor. Hikâye noktasında başarılı olan film, bu modern anlatım yolu ile hikâye anlatıcılığı noktasında da hayli iyi bir iş çıkarıyor.

Görüntü anlamında ise kameranın olayların hayli içinde olduğunu, işleri dışardan gören biri gibi değil de sanki olayın hiç konuşmayan sessiz kahramanı gibi davrandığını söylemek mümkün. Kamera hareket etmekten çekinmiyor, olaylar ile birlikte akışın bir parçası haline geliyor. Bununla birlikte bölgeyi yansıtan bir anlayışa da sahip olan film bu sayede izleyiciyi bir an bile şüpheye düşürmeden hikâyenin gerçekliğine inandırıyor. İşte bu sayede de toplumsal rollere değinirken de kent yaşamını anlatırken de yapay durmuyor. Gerçek hayatı anlatan bir film olarak görüntünün de gerçekliğinin farkında olan bir film Satıcı.

Karakterler ise filmin hem en güçlü hem de en güçsüz noktası. Özellikle ana karakterler, Emad ve Rana Etesami başarılı inşa edilmiş kişilikleri ile oldukça etkileyiciler. Zaten insan psikolojisine ve duygularına da bu denli sık temas eden bir filmde ana karakterlerin kötü inşa edilmesi bir felaket olurdu; Satıcı bu işin altından başarıyla kalkmış. Bu iki karakterin film boyunca geçirdikleri ruhi dönüşümün aktarılması ne kadar başarılıysa yan karakterler de o kadar başarısız. Çoğu zaman anlaşılmaz olan ve gereksiz hissettiren yan karakterler filmin yegâne eksisi. Neyi niçin yaptıkları çoğu zaman anlaşılmayan karakterler aynı zamanda filmin temposunu da düşürmekte. Tam olaylar ilerler ve hikâye akarken birden araya giren karakterler izleyiciye kopmalar yaşatıyor.

Oyunculuklara ise diyecek tek kelime bile yok. Zaten Emad karakterini canlandıran Shahab Hosseini’nin de Cannes’da “En İyi Erkek Oyuncu” ödülü aldığı, Taraneh Alidoosti’nin Rana karakteri ile büyüleyici filmde oyunculuklar herhalde filmin en öne çıkan yanlarından biri. Oyuncuların sade ve yalın ancak etkili performansları filmi gerçekten öne çıkarıyor. Her ne kadar kötü işlenmiş olsalar da yan karakterlerin de oyunculuklar anlamında kısmen başarılı olduğunu söylemek mümkün.

Nihayetinde gerçeğe bağlı yapısı, insanın en iç duygularını dahi sorgulayışı, soru işaretleri ile dolu anlatımı ve keyifli görsel dili ile başarılı bir Asghar Farhadi filmi Satıcı. Gerek Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ı gerekse Cannes’da aldığı En İyi Senaryo ödülüyle muhakkak izlenmesi gereken bir film.

Reklam

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close